Tìm hiểu về cây lá ngón

Cây lá ngón là loại cây cực độc, gây chết người nếu ăn phải . Chắc hẳn bạn đã nhiều lần nghe thấy những vụ ngộc độc hay tự tử bằng loại cây này ở vùng núi Tây Bắc. Vậy loại cây này chứa những độc tố gì, chúng có tác dụng gì trong y học hãy cùng tìm hiểu với chúng tôi nhé.

Giới thiệu về cây

Cây lá ngón  tên khoa học là Gelsemium elegan, có nhiều tên gọi như co ngón, cây rút ruột, hồ mạn trường, hoàng đằng, câu vẫn, hồ mạn đằng, đoạn trường thảo  v.v. Trước đây thuộc họ Mã tiền (Loganiaceae), kể từ năm 1994 đến nay được được xếp thuộc họ mới là họ Hoàng đằng (Gelsemiaceae).

Cây lá ngón mọc phổ biến ở các vùng miền rừng núi Việt Nam như Hòa Bình, Hà Tây, Hà Giang, Cao bằng,  Lào Cai, Tuyên Quang và ở một số nước vùng nhiệt đới . Ở Trung Quốc xuất hiện ở Phúc Kiến, Quảng Tây, Vân Nam, Quý Châu, Hồ Nam, Hải Nam, Quảng Đông,  Tứ Xuyên, Chiết Giang và Đài Loan.. Phía Bắc châu Mỹ có loài Gelsemium sempervirens Alt. Cây có tính độc mạnh nên không được dùng làm thuốc, có người dùng để tự tử hoặc dùng để đầu độc.

Ngoài ra lá ngón còn xuất hiện ở nhiều nước trên thế giới như: Ấn Độ, Indonesia, Lào, Malaysia, miền bắc Myanma, bắc Thái Lan.

Đặc điểm cây lá ngón

Cây lá ngón thuộc loại dây mọc leo, thân và cành không có lông, thân cây có khía dọc. Lá mọc đối xứng, hình trứng thuôn dài hay hơi hình mũi mác, đầu nhọn, phía cuống nhọn hoặc hơi tù, mép nguyên, trơn bóng dài khoảng 7-12cm, rộng 2,5-5,5cm. Hoa mọc thành xim ở kẽ lá hay ở đầu cành. Hoa lá ngón có màu vàng. Mùa hoa vào tháng 6-8-10. Quả là một nang, màu nâu hình thon, dài 1cm, rộng 0,5cm. Hạt nhỏ, quanh mép có rìa mỏng hình thận, màu nâu nhạt.
Theo Nghiên cứu mới nhất được thử nghiệm trên loài chuột của trường Đại học Đà Lạt, thấy rằng khi cho chuột uống 3 giọt lá ngón giã lát, khoảng 9 phút sau chuột co giật và chết. Lá ngón được coi là loại cây có độc tính mạnh nhất ở nước ta, chỉ cần ăn 3 lá là đủ độc tố gây chết người.

Trong cây lá ngón có chứa các alkaloid , nếu ăn nhầm phải thì chất alkaloid sẽ hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa chỉ từ 5-20 phút. Tử vong trung bình khoảng thời gian từ 1-7,5h . Thành phần này chứa trong toàn bộ cây và độc tính giảm dần theo thứ tự rễ, lá, hoa, quả và thân cây.

Tại một số nước trên thế giới ở Bắc Mỹ và Trung Quốc, lá ngón dùng chữa bệnh động kinh và giảm đau nhưng cũng rất ít dùng.

Các triệu chứng gặp phải khi ăn cây lá ngón:

  • Đau bụng, mệt mỏi, khó chịu, buồn nôn, bí đái, da lạnh, đổ nhiều mồ hôi, yếu cơ tay chân khó vận động, nặng liệt cơ hoàn toàn.
  • Đồng tử giãn dẫn đến nhạy cảm với ánh sáng, sụp mi , chói mắt và đồng thời liệt cơ hàm dưới làm cho khung hàm dưới không khép được vào miệng.
  • Liệt cơ,  suy hô hấp, ngừng tuần hoàn máu dẫn tới tử vong.
  • Nhịp tim đập chậm, hơi thở yếu, thở chậm dẫn tới suy hô hấp, huyết áp tụt nhanh ,làm cho  tim ngừng đập,xuất hiện hiện tượng co giật.

Cách sơ cứu khi ăn phải lá ngón

BS. Cao Xuân Phúc, làm việc tạiBV. Quân y 103 chỉ dẫn : Bệnh nhân ăn phải lá ngón cần phải  tiến hành nhanh việc sơ cứu, để hạn chế độc tính xâm nhập nhiều vào cơ thể. Bằng những cách sau:

  • Tìm cách để bệnh nhân nôn ra bằng cách chọc tay vào sâu bên trong cuống họng người bệnh, sẽ xuất hiện hiện tượng nôn .
  • Ngoài ra cũng có thể dùng một chiếc lông gà ngoáy sâu trong cổ họng người bệnh gây nôn.
  • Khi đã nôn ra cần nhanh chóng đưa người bệnh tới cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu giúp loại bỏ độc tố. Bởi vì  cấp cứu độc lá ngon chỉ hiệu quả dưới 1h. Những vì do thiếu kiến thức của người dân vùng cao, do tự tử, bị đầu độc, ít người biết và nơi sinh sống xa trung tâm y tế mà tỉ lệ cứu sống bệnh nhân gặp nhiều khó khăn.

Lá ngón là loại độc tố nguy hiểm chết người, tốt nhất bạn nên tránh xa. Hy vọng sau bài viết về Cây lá ngón  quý độc giả đã có thêm những kiến thức về y học trong cuộc sống.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *